ثبت شده توسط کیانا کیانی | ثبت: 2020-09-01 09:47:12.0 | ویرایش: 2020-09-07 09:52:25.0 | دسته بندی: زمین شناسی

خلاصه گزارش نقشه 1:250،000 انارک

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور در راستای وظایف سازمانی، نقشه‏ های زمین ‏شناسی و گزارش‏های توصیفی مرتبط با نقشه‏ ها را در مقیاس 250 هزارم تهیه نموده است. گزارش حاضر، خلاصه ‏ای از گزارش نقشه زمين شناسي ورقه 1:250000 انارک به منظور شناخت کلی از محدوده مطالعاتی می باشد.

گزارش نقشه 1:250000 انارک

محدوده ی نقشه انارک در ایرن مرکزی، بین طولهای جغرافیایی 52 درجه و 30 دقیقه تا 54 درجه شرقی و عرضهای جغرافیایی 33 تا 34 درجه شمالی واقع است.

چینه شناسی

کهنترین سنگ های رخنمون یافته منطقه انارک مربوط به پروتروزوئیک بالایی می باشد که شامل شیست، گنایس، مسکوویت و گرانیت در جنوب خاوری انارک میباشد که بر روی آن سنگ های متعلق به پالئوزوئیک پایینی با ترکیبی از شیست ها، مارن ها، کوارتزیت (مجموعه دگرگونی های محمد آباد) و شیست، اسلیت، فیلیت، متادیابازیک، ماسه سنگهای دگرگون شده، سنگ آهک و مارن (دگرگونی های دوشاخ) به صورت نا همساز قرار می گیرد.

واحد های سنگی سازند نیور و شیرگشت با ترکیبی از ماسه سنگ، سیلت سنگ، سنگ آهک و شیل وابسته به اردویسین _ سیلورین در جنوب خاوری انارک رخنمون یافته اند.

ماسه سنگ، سنگ آهک و دیاباز های سازند پادها به صورت همساز بر روی نهشته های سازند های نیور و شیرگشت قرار می گیرد و نهشته های سنگ آهک بهرام و دولومیت سیب زار(دونین فوقانی) با همبری پیوسته در جنوب خاوری چهار گوش انارک بر روی واحد سنگی دونین تحتانی آرام می گیرد.

سنگ آهک، شیل، مارن و ماسه سنگ سازند های سردر و شیشتو به صورت پیوسته روی واحد قدیمی تر خود نشسته است و واحد سنگ آهکی جمال به صورت پراکنده در جنوب خاوری انارک با یک همبری پیوسته روی واحد کربونیفر قرار می گیرد. بعد از یک نا پیوستگی در واحد پرموتریاس توالی از دولومیت و سنگ آهک های دولومیتی در جنوب خاوری رخنمون پیدا می کنند.

گروه نخلک در واحد سنگی تریاس به 3 مجموعه سنگی با همبری پیوسته تقسیم می شود که شامل سنگ آهک ،ماسه سنگ، شیل سازند علم و کنگلومرا و ماسه سنگ سازند باقروق و شیل و سنگ آهک سازند آشین می باشد.

نهشته های سازند شمشک با تناوبی از ماسه سنگ، سیلت سنگ، اسلیت و شیل اسلیتی که نشانگر تریاس بالایی – ژوراسیک بالایی میباشد که این نهشته ها در شمال کوه تنوره رخنمون دارند.

سازند چاه پلنگ در واحد ژوراسیک بالا – کرتاسه پایین با ترکیبی از ماسه سنگ و سنگ گراولی به صورت هم ساز در زیر نهشته های کرتاسه قرار گرفته است و گاهی واحد های نا مشخص کرتاسه بالایی بر روی این نهشته ها می نشیند.

واحد سنگی کرتاسه دارای تناوبی از سنگ آهک، مارن، ماسه سنگ، شیل و کنگلومرا با همبری تحتانی همساز بر روی واحد ژوراسیک بالایی – کرتاسه پایینی قرار می گیرد.

در جنوب و باختر آشین کنگلومرا های کرمان و ترکیبی از سنگ آهک به صورت ناهمساز در میان واحدهای قدیمی و جدید تر خود رخنمون پیدا کرده است.

واحد سنگی ائوسن پایینی با ترکیبی از آندزیت، توف آندزیتی، توف برشی، توفیت، ماسه سنگ و کنگلومرا در رسوبات ناپیوسته شمال و شمال باختر چهارگوش انارک رخنمون دارند.

نهشته های ائوسن میانی-بالایی که شامل آندزیت، آندزیت بازالت، توف آندزیتی، داسیت، ایگنیمبریت، ماسه سنگ، کنگلومرا، مارن، سنگ آهک های نومولیتی (سازند سهلب) می باشد به صورت ناهمساز در شمال و باختر انارک قرار گرفته است.

در واحد فوقانی ائوسن بالا ضخامتی از ماسه سنگ، کنگلومرا، مارن، آندزیت و بازالت در واحد سنگی ائوسن بالا – الیگوسن پایین در بخش جنوب باختری را به صورت نا همساز داریم که بر روی این واحد سازند قرمز پایینی با ترکیب کنگلومرا قرمز، ماسه سنگ و مارن به صورت هم ساز می نشیند و سازند قم با توالی از موجودات آلی، سنگ آهک های آواری، مارن، ماسه سنگ و رسوبات تبخیری بر روی این نهشته ها قرار گرفته و در نهایت ماسه سنگ قرمز، کنگلومرا، مارن و رسوبات تبخیری سازند قرمز فوقانی با یک همبری همساز در مرکز چهارگوش انارک به صورت پراکنده بر روی سازند قم می نشیند.

سنگ های داسیت به شکل دم در واحد سنگی پلیوسن پایینی در منطقه جنوب میشاب برونزد دارد و در پلیوسن بالایی نهشته های کنگلومرایی بزرگ سیمانی شده به صورت هوازده و ماسه سنگ های گرد شده با دانه بندی خوب در شمال باختری ورقه انارک برونزد دارد.

پادگانه های آبرفتی واحد کواترنر به رسوبات قدیمی تر، رسوبات قدیمی،رسوبات جوان و رسوبات عهدحاضر دسته بندی می شود که ترکیب عمده این رسوبات نهشته های آبرفتی، کنگلومرا، ماسه سنگ های در حد گراول، رس که به صورت پراکنده در ورقه انارک رخنمون دارند.

سنگهای نفوذی:

در واحد سنگی  ائوسن پایین  سنگ های نفوذی با ترکیب گرانیت پرفیری ،دیوریت پورفیریت ،دیوریت و کوارتز دیوریت و گرانودیوریت می باشد.

سنگ های ساب ولکانیک:

واحد ائوسن پایین-اولیگوسن شامل بازالت، دولریت ودر واحد ائوسن بالایی ترکیبی از ریولیت، آندزیت را داریم.

زون آمیزه های رنگی:

سرپانتین های واحد سنگی کرتاسه شامل رادیولاریت، سیلیسیت، اسپیلیت، بازالت پورفیریک، کراتوفیری و دایکهای دیابازیک با ترکیب پلاژیوگرانیت، تونالیت و گابرو، پیرودوتیت، هارزبوژیت و سنگ های دگرگونی در قسمت تحتانی می باشد و نهشته های  کرتاسه فوقانی شامل بازالت، آندزیت، پورفیریت و اسپیلیت و سنگ آهک است.

در واحد سنگی پالئوسن سنگ آهک های دارای فرامینیفر و ماسه سنگ آهکی رخنمون دارد و در واحد ائوسن پایین ماسه سنگ، سیلتستون، کنگلومرا و مارن های سازند آخوره قرار می گیرد.

زمین شناسی اقصادی

کانی سازی در منطقه انارک

منطقه انارک یکی از غنی ترین مناطق معدن ایران از نظر تنوع کانی سازی بوده و دارای مرزبندی فلززایی خاص است. این منطقه، از قدیمی ترین مناطق معدن کاری ایران بوده و معدن کاری جدید ایران نیز به طور گسترده از همین منطقه آغاز شد.

ضمائم پیوست
نویسنده
1سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور